sobota, 7 listopada 2026

PORANEK POETYCKI ANDRZEJA

 

                                                                                      ŚLAD NASZEGO ISTNIENIA


Literat,
malarz,
poeta…

Swoje tęsknoty i marzenia
pragnie utrwalić,
zatrzymać chwilę ulotną,
która trwa,
pozostawić ślad
swojego bycia
tu i teraz.

Zapisane jest to
w naturze człowieka.
Od zarania dziejów
człowiek pozostawiał ślady
swojej obecności –
w rysunkach na ścianach,
rzeźbach, muzyce.

Dziś znajdujemy się
w niecodziennym miejscu –
w Chorzowskiej Galerii MM.
Tutaj obraz malowany ręką artysty,
światło, muzyka i poezja
wzajemnie się dopełniają,
tworząc harmonijną całość.

Tutaj nie trafiają przypadkowi przechodnie.
Przychodzą ci, którzy kochają
piękno i dobro,
aby zachwycić się pięknem muzyki,
obrazu,
słowem czytanego wiersza.

Każdy artysta – malarz, poeta, muzyk –
inaczej postrzega otaczającą rzeczywistość.
Świat utrwala w obrazie,
dźwięku, pieśni
czy na kartce papieru
(czasem zapisanej na kolanie).

Tak mój przyjaciel Andrzej
swoje tęsknoty i pragnienia
zebrał na zapisanych kartkach
i połączył je w całość.

Tak powstał tom „TĘSKNOTA”.

Dotyka mojej jaźni,
przywołuje niespełnione pragnienia
i marzenia,
pozwala odnaleźć w nich
cząstkę samego siebie.
Jan Mieńciuk

PORANEK POETYCKI ANDRZEJA

W pierwszą sobotę listopada – 7 listopada 2026 roku – Miejska Galeria Sztuki MM w Chorzowie wypełniła się miłośnikami poezji Andrzeja Trzebickiego oraz łagodnych, nastrojowych dźwięków gitary i śpiewu w wykonaniu Dariusza Hejmeja.

Na spotkanie z Andrzejem przybyło liczne grono przyjaciół, znajomych oraz osób, z którymi przed laty współpracował w środowisku szkolnym. Nie zabrakło również dawnych uczniów.

Andrzej jest absolwentem fizyki doświadczalnej na Uniwersytecie Śląskim. Swoją drogę zawodową związał z Planetarium, Uniwersytetem Śląskim, a następnie z Liceum Ogólnokształcącym im. Juliusza Słowackiego, gdzie pracował jako nauczyciel.

Mimo upływu lat i osiągnięcia wieku senioralnego – liczy bowiem 72 lata – nadal utrzymuje kontakt z niektórymi swoimi uczniami, a także dzieli się wiedzą z młodszym pokoleniem, udzielając lekcji. To piękny dowód na to, że prawdziwa pasja do nauczania nie przemija wraz z zakończeniem zawodowej aktywności.

Dotychczas Andrzej publikował swoje utwory przede wszystkim w antologiach poetyckich. Tym razem postanowił zaprezentować czytelnikom własny zbiór wierszy zatytułowany „Tęsknota”.

W tym tomiku zawarł nagromadzone przez lata doświadczenia, przemyślenia, wspomnienia i tęsknoty. Każdy utwór opatrzony został fotografią – w przeważającej mierze autorstwa samego poety, choć nie tylko. Dzięki temu słowo poetyckie i obraz wzajemnie się dopełniają, tworząc szczególną przestrzeń refleksji i osobistych przeżyć.

Prozaik, opisując wydarzenia, często kreśli rozbudowane historie, prowadząc czytelnika przez kolejne strony opowieści. Poeta natomiast potrafi zamknąć bogactwo emocji, wspomnień, a nawet trudnych doświadczeń w kilku zaledwie wersach. Właśnie na tym polega siła poezji – na umiejętności wyrażenia tego, co niekiedy trudno wypowiedzieć zwyczajnymi słowami.

To był niezwykle wzruszający czas, w którym poezja spotkała się z muzyką, a słowo z melodią. Chwile takie pozostają w pamięci na długo.

Dla mnie osobiście było to również wyjątkowe doświadczenie. Na prośbę Andrzeja po raz pierwszy miałem przyjemność poprowadzić spotkanie poświęcone poezji i muzyce. Było to szczególne przeżycie, tym bardziej że odbywało się w niezwykłej przestrzeni Miejskiej Galerii Sztuki MM, wypełnionej pięknymi obrazami prezentowanymi na trwającej wystawie retrospektywnej Piotra Pilawy.

Sztuka, poezja i muzyka stworzyły tego dnia harmonijną całość, pozwalając nam na chwilę zatrzymać się w codziennym pośpiechu i wsłuchać w słowa, dźwięki oraz własne myśli.

Tekst Jan Mieńciuk
Zdjęcia Alicja Mastalerz
















czwartek, 5 listopada 2026

POKAZAĆ PIĘKNO BEZ ŚWIATŁOCIENIA

 



„Człowiek odchodzi, ale pozostawione przez niego obrazy potrafią zatrzymać czas.
 A wraz z nim świat, który bez artysty mógłby bezpowrotnie zniknąć.”

W poniedziałek, 2 listopada 2026 roku, w chorzowskiej Galerii MM odbył się wernisaż niezwykłej wystawy poświęconej twórczości Piotra Pilawy – malarza śląskich krajobrazów, który 12 czerwca 2025 roku, w wieku 72 lat, odszedł do wieczności.

Pozostawił po sobie niezwykłe obrazy, będące malarskim zapisem dawnego Śląska. Śląskich placów, bram wejściowych, einfahrtów – podwórek i zaułków, które niegdyś tętniły życiem. Te pełne uroku płótna przedstawiają autentyczny świat, w którym żył, dorastał i tworzył artysta. Świat, który dziś w wielu miejscach można odnaleźć już tylko we wspomnieniach, starych fotografiach i nielicznych skansenach.

Gołębie, koty, pieski – ale nigdy yorki! – dopełniały niegdyś ten swojski, śląski krajobraz. Dziś coraz częściej pozostają jedynie bohaterami opowieści sędziwych babć i dziadków oraz kart śląskich kronik.

Wystawę otworzyła kierownik Galerii Miejskiej Galerii Sztuki MM, Aleksandra Rej, która przybliżyła zgromadzonym postać artysty i jego malarską drogę. Wśród obecnych gości znaleźli się również dyrektor Chorzowskiego Centrum Kultury Anna Pacyna oraz pełnomocnik Prezydenta Miasta Chorzowa ds. promocji i kultury Maciej Zieliński.

Szczególnymi gośćmi wernisażu byli najbliżsi artysty: żona Danuta Pilawa, córka Alina Kucytowska oraz syn Paweł Pilawa, który podzielił się z odwiedzającymi osobistymi wspomnieniami o ojcu.

Na wystawę przybyło liczne grono przyjaciół, znajomych i miłośników malarstwa Piotra Pilawy.

Z nostalgią ogląda się te obrazy. Każdy z nich jest czymś więcej niż tylko malarskim przedstawieniem miejsca czy fragmentu codzienności. To zatrzymane kadry świata, który odchodzi w przeszłość, ale dzięki artyście wciąż pozostaje obecny.

Patrząc na te płótna, można niemal usłyszeć gwar dawnych podwórek, poczuć atmosferę śląskich placów i przywołać obrazy codziennego życia, które dla wielu z nas są częścią osobistych wspomnień.

Piotr Pilawa potrafił dostrzec piękno tam, gdzie inni widzieli zwyczajność. Utrwalił je na swoich płótnach, pozostawiając nam niezwykłe świadectwo minionego czasu.

Dzięki jego obrazom ten świat nie odszedł całkowicie. Nadal możemy do niego powracać – choćby na chwilę, patrząc na utrwalone przez artystę piękno.

Tekst i zdjęcia
Jan Mieńciuk











 

poniedziałek, 2 listopada 2026

STOIMY DZIŚ

 



 

ZAMYŚLENIA NAD ŻYCIEM

Nasze życie jest

teraz

jutro jest

przyszłością

wczorajszy dzień

przeszłością

 

Stoimy dziś

nad grobem naszych bliskich
którzy odeszli wcześniej
jak zawsze przed czasem
i nie w porę

Zapalamy świecę
płomień cicho przypomina
że niebawem będziemy tacy
jak oni dzisiaj

Póki trwa nasze TERAZ
odmówmy modlitwę

Wieczny odpoczynek
racz im dać Panie

a nam
przygotuj miejsce
w Królestwie swoim.

02.11.2026 06:25
Jan Mieńciuk




sobota, 24 października 2026

CZAS – NASZE TERAZ

 



W ciszy swego mieszkanka
gdy słońce schowało się za horyzontem
tylko purpurowy ślad na obłokach
zza horyzontu wychylił się księżyc
jak pół kromki chleba

każdego poetę zachwyci
nikogo nie nasyci

Zapalam wtedy mój nieduży lichtarz
niech mały płomyk migocze
na ścianach układa cienie
jak obrazy
z tysiąca i jednej nocy
marzeń niespełnionych
tak bliskich sercu
a tak nierealnych

Analizuję dzień
który bezszelestnie odszedł
z ostatnim promieniem słońca

ludzi spotkanych
rozmowy i wspomnienia
wydarzenia
wiersze czytane
słowa zasłyszane

jak to dawniej
za naszej młodości bywało
jak wiele się zmieniło

to co kiedyś dawało poczucie bezpieczeństwa
dziś budzi niepokój o nasz byt
niepewna nasza codzienność

Na spotkaniu przyjaciół
z grona senioralnego
Młodzieży Ubiegłego Wieku

Izabela z nostalgią wspomina
jak to dawniej bywało
czasy stabilne i błogie

praca była, ceny stałe były
człowiek czuł się bezpiecznie
o każdej porze na ulicy i w parku

sarenki i dziki
nie podchodziły pod dom

Karina słucha nostalgicznego wywodu
o tym co minęło i po cichu myśli

czy komuna powinna wrócić
czy kapitalizm
w wydaniu francuskim

czy strajk w stoczni był potrzebny
czy ofiara górników z Wujka
coś zmieniła

stan wojenny
czołgi na ulicach
godzina policyjna
patrole

Miliony ust wołały

Boże
co będzie z naszą Ojczyzną
co będzie z nami

Jerzy Popiełuszko wołał
„Zło dobrem zwyciężaj”

niebezpieczny dla władzy PRL-u
skrępowany z kamieniem uwiązanym
wrzucony do rzeki

pytanie o winnych
wciąż powraca

Obozy internowania
bezpieka przedstawiała
jako miejsca dla chuliganów

przy okrągłym stole
zabezpieczono dobre posady
prominentom

Wielka euforia
nadzieja i trwoga
na progu Trzeciego Tysiąclecia

co przyniesie nowy wiek
nadzieje
czy tylko puste złudzenia

postkomuniści szukają winnych
swoich niepowodzeń

to oni
w czarnych sutannach
szkodzą najbardziej

Uczy się więc młodych ludzi
prawdy alternatywnej

wszystko jest względne
na pierwszym miejscu
moje ja

młode niewiasty
wyprowadzają pieski na spacer

ich mamy przekonały
że rodzenie dzieci
to trud wielki

Nowy czas naszych dni

rzecznik ogłasza
nowe prawa dziecka
wobec rodzica

rodzic nie może
podnieść głosu
ani dać klapsa

bo synek czy córuś
poskarży się w urzędzie
rodzic zostanie ukarany

W mediach
promowana wolność bez granic

liczy się sukces
kreatywność

ważne tylko
aby mieć

Czas pędzi
coraz prędzej

nie można się zatrzymać

algorytm komputera
bada każde drgnienie źrenicy

koniecznie nasze myśli
muszą być poprawne

Wszystko mamy
tylko drugiego człowieka brak
któremu można zaufać

na dziecko
na rodzinę
coraz mniej miejsca

być singlem
nowa moda

partner czy partnerka
małżeństwa jednopłciowe
witają nowy wiek

Pustoszeją kościoły

tasiemcowe kolejki
do psychologów
psychiatrów

młodzi zamknięci
w twierdzach niebotycznych

za przyjaciela
białego yorka mają

jemu powierzają
smutki i żale

a człowiek
człowieka wciąż szuka…..

24.10.2026 18:28
Jan Mieńciuk

MOLE cz. II

 



 

MAM PROBLEM

 Zmutowane mole
zablokowały mój barek
stałem się tak bezradny

i nie wiem co począć

tylko Niemen swoją pieśnią
koi smutki moje

////////////

więc wysłuchałem grzecznie
Pieśni idola mojego

myślałem
one w końcu pójdą
te straszne stwory
przerośnięte mole

a takie straszne że
skóra się jerzy jak u jerzy

 Patrzę a one tu stoją
do barku dostępu nie dają

co do licha? Co tu nie tak?
przecie to jest mój szrank

a one skrzydłami
jak płachtami machają
i gadają

twoja opiekunka
uczennica od aniołów
i beskidzkie anioły

nam kazali
abyśmy ciebie pilnowali

I bądź tu mądry i pisz wiersze
wyznaj prawdę przyjaciółce


a ona
jak to zwykle bywa
wszystko molom powiedziała

AI znowu narozrabiało
ze zmutowanych smutnych potworów
dobroczyńców uczyniła
na „kopyto” swoje


Morał z tego wynika taki
z każdej istoty
AI może wszystko zrobić

Lepiej ze wszystkim się nie dzielić
można sobie zaszkodzić
samopoczucie  dobre zepsuć

A w barku takie dobre trunki czekają
ach te mole
ZMUTOWANE

szczęśliwie żyć
nie dają

A ja mam tylko
latek osiemdziesiąt pięć  
radości trochę
chciałbym mieć
 

23.10.2026 20:18
Jan Mieńciuk

wtorek, 13 października 2026

MIŁY SPACER PO AMELUNGU

 


   


Latem, w lipcowe i sierpniowe dni, gdy słońce mocno grzało, trudno było wybrać się na spacer. W domu również panował nieznośny upał. Często więc zabierałem do teczki książkę albo laptopa i szedłem na Skałkę, aby poczytać w cieniu drzew, pod parasolem, albo napisać coś nowego.

Obecnie październikowe popołudnia nie sprzyjają siedzeniu na ławce, ale pozostawanie w mieszkaniu również nie służy zdrowiu. Co pewien czas biorę więc kijki trekkingowe do Nordic Walkingu i idę na krótki spacer wokół stawu na Amelungu, który znajduje się niedaleko mojego domu.

To dobry sposób na zdrowy relaks, a przy okazji okazja, by choć na chwilę oderwać się od komputera. Niestety, coraz mniej czytam książek, a coraz częściej śledzę nowości w Internecie. Tłumaczę to sobie tym, że nie mam telewizora.

Dziś, dochodząc do stawu, zauważyłem na ławce młode, urocze niewiasty, które z dużym zaangażowaniem o czymś dyskutowały. A przecież wiadomo, że młodym nie należy przeszkadzać, zwłaszcza gdy samemu ma się już tylko… latek siedemdziesiąt pięć.

Spokojnie ruszyłem więc dalej ścieżką spacerową. Okrążenie stawu na Amelungu zajmuje około dwudziestu minut. Zdziwiłem się nieco, gdy po powrocie zobaczyłem, że dziewczyny nadal siedzą na tej samej ławce i z równym zaangażowaniem kontynuują rozmowę.

– Dzień dobry! – powiedziałem.

– Trochę za zimno, żeby tak długo siedzieć w październikowe popołudnie – zauważyłem.

– Nam jest ciepło! – odpowiedziały.

Namówiłem je jednak, aby wybrały się ze mną na jeszcze jedną rundę wokół stawu.

Okazały się bardzo sympatycznymi, miłymi dziewczętami. Uczennicami liceum. Nie mam zwyczaju wypytywać ludzi, czym się zajmują, jeśli sami o tym nie mówią. Dziewczyny jednak wyznały, że chodzą do liceum, każda do innego.

Opowiedziałem im z kolei, że kiedyś bardzo lubiłem wędrować górskimi szlakami, zwłaszcza po Beskidach. Na górskich szlakach istnieje niepisana zasada wzajemnego pozdrawiania się. Czasami zatrzymywaliśmy się na chwilę, by podzielić się wrażeniami i doświadczeniami z odbytych wędrówek.

Tak oto zwyczajny spacer zamienił się w bardzo miłe spotkanie w towarzystwie młodych, pięknych dziewcząt.

Korzystając z okazji, zaprosiłem je na poranek poetycki, który odbędzie się 7 listopada o godz. 11.00 w Chorzowskiej Galerii MM. Spotkanie z Andrzejem Trzebickim będę prowadził osobiście.
Hmm… To będzie moje najtrudniejsze zadanie!

 

Podzieliłem się również informacją, że 12 listopada o godz. 17.30 w MDK Batory odbędzie się poetycko-muzyczny wieczór wspomnień organizowany przez Hospicjum. Ponieważ przez wiele lat byłem wolontariuszem hospicjum, jest to dla mnie szczególnie ważne wydarzenie.

Bardzo miłe dziewczęta odprowadziły mnie pod sam dom. To było naprawdę sympatyczne z ich strony.

Chętnie zaprosiłbym je jeszcze na kawę i gorącą czekoladę. W chłodne październikowe i listopadowe dni najlepiej przecież smakuje coś ciepłego.

Tylko czy rozpoznam je, jeśli ponownie się spotkamy? Z moją pamięcią wzrokową nie jest najlepiej.

Mimo wszystko…

Dobrze jest mieć

latek siedemdziesiąt pięć.

Chorzów 13 października 2026r.
Jan Mieńciuk




poniedziałek, 12 października 2026

TERAZ

 



Ojcze, który jesteś
teraz

Ptaki na skrzydłach niosą
radość nowego dnia
spełnienie pragnień

Dojrzewają kosze owoców
trud rąk rolnika
nadmiar — dar dla potrzebujących

W mediach reklamy
gdzie najtaniej —
w Biedronce ziemniaki
w Lidlu jabłka
Ludzie biegają po sklepach
każdy grosz się liczy

Każdego dnia coraz wolniej chodzi
pokolenie młodych z lat pięćdziesiątych
smutki ukrywają przed dziećmi

Nie skarżą się
młodzi tego nie lubią
nie mają czasu dla rodziców
są domy opieki
a młodych z każdym rokiem mniej

Puste ulice miasta
puste witryny sklepów
jak oczodoły martwych ptaków
Odpadły złote litery
URZĄD MIEJSKI CHORZÓW

Członkowie wspólnoty modlitewnej
Odnowy w Duchu Świętym
świętują 44. rocznicę trwania
przy nauce Chrystusa i Ewangelii
Młodzi nie przyjdą

żyją innym światem
innymi wartościami

Śląsk świętuje stulecie istnienia archidiecezji
W Spodku widowisko historii
dziejów katowickiej katedry i Śląska

Młodzi uczniowie ze szkoły
zajęli najtańsze miejsca
mają oczy i usta szeroko otwarte
tyle pięknych i dramatycznych historii
a rodzice tak mało mówili

W Chorzowskim Centrum Kultury
czwartkowe spotkanie seniorów
jak odżywiać się i żyć
aby zawsze zdrowym być

Adriana podaje przepis
na zdrowie i szczęśliwą starość
Najzdrowsze są migdały z miodem
i lekko ciepłym mlekiem
Dobrze je zmielić
dodać kurkumy i kardamonu
Każdemu pomoże
nie zaszkodzi nikomu

Na śniadanie dziś robiłem płatki owsiane
do ugotowanych dodałem własną konfiturę
z mirabelek
i syrop jaśminowy

Marika opowiada
jak dzięki intensywnym ćwiczeniom
i gimnastyce zachowała młodość
sprawność i werwę
O dzieciach
o wnukach się nie mówi

Jesień złoci klony
liście tańczą na wietrze
słońce odziewa piżamę z purpury

kładzie się do snu
na miękkiej kanapie horyzontu

W hospicjum Heniek na różańcu
odmawia koronkę do Bożego Miłosierdzia
mylą się paciorki chce spać
prosi o spokojną noc

Helenka wyznaje księdzu
treść swojego życia
Chcę ucałować rękę
podaje jej stułę do ucałowania
namaszcza świętym olejkiem

Pierwszy raz jest naprawdę szczęśliwa
radosna
widzi drzwi lekko uchylone
dostrzega jasne światło
słyszy muzykę

TERAZ

28.11.2025 15:05:43
Jan Mieńciuk