poniedziałek, 16 listopada 2026

MUZYKA I POEZJA

 


MIŁOŚĆ – PRZEPUSTKA DO LEPSZEGO ŚWIATA

 

Po dłuższej przerwie spowodowanej pandemią koronawirusa postanowiono wznowić

spotkania pracowników, wolontariuszy i dobroczyńców Hospicjum w Chorzowie-

Batorym.

Tym razem, w czwartek 12 listopada 2026 roku, w Domu Kultury zorganizowano

wieczór poezji i muzyki zatytułowany „Miłość – przepustka do lepszego świata”.

Spotkanie zainicjowała dr Barbara Kopczyńska oraz Joanna Tabor. To one dokonały

wyboru utworów poetyckich prezentowanych podczas wieczoru oraz zdjęć i obrazów,

wyświetlanych na ekranie w muzycznej oprawie Sławomira Witkowskiego. Artysta rozpoczął spotkanie piosenką, której słowa brzmiały: „…jeśli nie, to nic się nie stanie…”.

 

Witając zgromadzonych gości w sali widowiskowej Domu Kultury, Joanna wyznała, że

zamiarem tego wieczornego spotkania było przybliżenie szczególnego miejsca, jakim jest

hospicjum – nie za pomocą filmu czy artykułu, lecz poprzez muzykę i poezję.

Swoją myśl wyraziła w pięknych, pełnych wrażliwości słowach:

„Są takie uczucia, takie emocje, które trudno nazwać, opisać, opowiedzieć,

a jednocześnie te uczucia coraz bardziej i bardziej wypełniają nas, jakby

chciały, abyśmy podzielili się nimi z drugim człowiekiem.

Ale jak? Gestem, spojrzeniem, uściskiem dłoni, uśmiechem,

przytuleniem…

Jest też poezja i muzyka – to one pozwalają nam wyrazić to, co nie do

wyrażenia, opowiedzieć to, co nie do opowiedzenia i przekazać to, co

prawie nie do przekazania.

„Prawie” – bo poezja i muzyka tłumaczą sprawy ważne i trudne nie tyle

słowami, ile poruszeniami serca.

W ten listopadowy wieczór zapraszamy Państwa do zadumy nad pięknem

świata i człowieka, nad radością i cierpieniem, nad życiem i śmiercią, nad

przemijaniem i nadzieją.

Otwórzmy nasze serca na poezję i muzykę. To, czego nie potrafimy

wyrazić, one opowiedzą językiem zrozumiałym dla wszystkich – językiem

miłości.

Pomysł na to spotkanie zrodził się w naszym chorzowskim hospicjum.

Chcemy Państwu przybliżyć to miejsce nie filmem, artykułem w prasie

czy wywiadem, ale poezją i muzyką”.

 

Poezja, która przemawia do serca

Wybrane utwory czytali:

 dr Barbara Kopczyńska, dr Martyna Wierońska i dr Paulina Bełkot – lekarze

hospicjum,

 wolontariuszka Beata Kułaga,

 Joanna Tabor – koordynator wolontariatu oraz

 Jan Mieńciuk, który wystąpił w podwójnej roli poety i wolontariusza hospicjum.

 

 

Autorzy prezentowanych utworów:

 Wojciech Wencel

 Rabindranath Tagore – „Gitanjali”, indyjski poeta, laureat Nagrody Nobla

 Barbara Dziekańska

 Anna Kamieńska

 Wisława Szymborska – z tomiku „Wołanie do Yeti”

 Emily Dickinson

 ks. Jan Twardowski – z tomiku „Tylko miłość się liczy”

 Rabindranath Tagore – „Zbłąkane ptaki”

 ks. Jerzy Szymik

 Halina Poświatowska

 Zofia Książek-Bregułowa – poetka, aktorka, łączniczka Armii Krajowej

 Leopold Staff – z tomiku „Ucho igielne”

 s. Bożena CSFN

 Irena Grabowska – wolontariuszka Hospicjum w Gorzowie Wielkopolskim

 Antoni Lange – „Rozmyślania LVII – Obok naszego życia”

 Jan Mieńciuk – wiersze własne

Wszystkie prezentowane wiersze, wraz z nazwiskami ich autorów, a także towarzyszące

im obrazy można było śledzić na ekranie. Całości dopełniała muzyka gitarowa w

wykonaniu Sławomira Witkowskiego.

Dobór poetyckich tekstów, obrazów i muzyki powiedział zgromadzonym znacznie

więcej, niż mogłyby przekazać nawet najbardziej rozbudowane wykłady czy konferencje.

Te ostatnie kierują przede wszystkim wiedzę do naszego intelektu. Tymczasem poezja,

subtelna muzyka i obraz docierają do głębszych pokładów ludzkiej wrażliwości. Nie

tylko przekazują treści, ale przede wszystkim poruszają serce.

 

W hospicjum, przy człowieku ciężko chorym, u kresu życia, często nie potrzeba wielkich

słów ani naukowych teorii. Wystarczy obecność, delikatny dotyk, ciepło drugiej dłoni.

Potrzeba przede wszystkim wielkiej wrażliwości, empatii i ufności w Boże Miłosierdzie.

To właśnie w takich chwilach najpełniej odkrywamy znaczenie miłości – tej cichej,

bezinteresownej, która nie musi wiele mówić, bo najwięcej potrafi wyrazić obecnością.

Cały wieczór poetycko-muzyczny został zarejestrowany kamerą. Nagranie pozwala

powrócić do prezentowanych utworów, słów i dźwięków. Zapewne nie odda jednak w

pełni atmosfery spotkania, wzruszeń i emocji, które towarzyszyły obecnym na sali.

Bo są takie chwile, których nie sposób w całości zatrzymać w obrazie ani dźwięku.

Pozostają przede wszystkim w pamięci i sercu.

*******************************************

 Kwietne wiosny

gorące lata

jesienie złotem zdobione

przeminą

piękno i dobro

pozostanie

muzyka i poezja

tylko miłość
przekroczy bramę czasu.

 

Tekst, zdjęcia , nagranie

Jan Mieńciuk





\


 










sobota, 14 listopada 2026

POCAŁUNEK PSZCZOŁY

 



Aby kwiat mógł rozkwitać
swoim pięknem cieszyć
oczy człowieka i jego serce

potrzebny jest pocałunek pszczoły
taniec motyla na płatku
kropla deszczu
promień słońca
troskliwa dłoń ogrodnika

inaczej szybko zwiędnie

Tak samo dobro
trzeba nieustannie pielęgnować
by nie pozwolić
aby egoizm je zagłuszył

Dziś kupiłem kilka jabłek
dorodnych
pięknych z wyglądu
smacznych

lecz w ich wnętrzu
gdzie powinny być ziarenka
znalazłem pustkę

Kwiatu tej jabłoni
nie pocałowała pszczoła
nie odwiedził go żaden owad

a może zanim zdążył przysiąść na płatku
zginął od pestycydów

Tymczasem w mediach
nieustannie mówi się
o ekologii

13.11.2026, godz. 16:52
Jan Mieńciuk




wtorek, 10 listopada 2026

PRZEBACZYĆ CZY ROZLICZYĆ

 



Coraz częściej słyszę głosy
to nie był zwykły wypadek
ani zbieg okoliczności

Służby specjalne mają wiedzę
której społeczeństwu się nie ujawnia

Promowana jest tylko jedna narracja
dotycząca dramatycznych wydarzeń w Krakowie

Inne wersje i pytania
zostają odsunięte na margines

Pojawiają się głosy
że rozgłośnie głoszące odmienne tezy
należy zlikwidować

To niezwykłe

Przed laty
jeszcze w ubiegłym wieku
oglądałem filmy gangsterskie

Mafiosi przywódcy gangów
mieli ścisłe powiązania z władzami
uchodzili za miłych i uczynnych ludzi

Nosili białe rękawiczki, nie brudzili rąk
od tego byli specjalnie szkoleni ludzie
wykonujący czarną robotę

Dobrzy wujkowie i dziadkowie
zamożni właściciele okazałych willi

Widywano ich w kościołach
podczas Mszy Świętych i nabożeństw

To niezwykłe

Mój przyjaciel Leon
już na początku roku przestrzegał
przed tym co może się wydarzyć

Mówił
gdy będą zbliżały się wybory
może dojść do zamieszek i konfliktów

Sprawujący władzę
nie cofną się przed niczym

Tam gdzie wielka polityka
 ludzkie życie
naprawdę przestało mieć znaczenie

Gdy na agresję odpowiada się agresją
rodzi się jeszcze większa agresja
a za nią nienawiść

Są ludzie którym zależy
by jątrzyć podsycać strach
rozbudzać nienawiść

By podporządkować innych
jedynie słusznej ideologii
narzucić im własną wolę

Przebaczyć czy rozliczyć
oto jest pytanie

Gdy przestępcy przebaczy się
bez rozliczenia jego czynów
 otrzyma przyzwolenie
by czynił podobnie dalej

A wujkowie w białych rękawiczkach
nadal będą dobroczyńcami

Dla swoich mocodawców
dla tych którzy czerpią korzyści


Tam gdzie dominuje zysk
gdzie wszystko podlega kalkulacji
człowiek staje się narzędziem

na miłość na Boga
nie pozostaje już miejsca

Przebaczenie nie oznacza zapomnienia.
nie zwalnia z odpowiedzialności.
Sprawiedliwość nie oznacza zemstę.


10.11.2026 18:25
Jan Mieńciuk

sobota, 7 listopada 2026

PORANEK POETYCKI ANDRZEJA

 

                                                                                      ŚLAD NASZEGO ISTNIENIA


Literat,
malarz,
poeta…

Swoje tęsknoty i marzenia
pragnie utrwalić,
zatrzymać chwilę ulotną,
która trwa,
pozostawić ślad
swojego bycia
tu i teraz.

Zapisane jest to
w naturze człowieka.
Od zarania dziejów
człowiek pozostawiał ślady
swojej obecności –
w rysunkach na ścianach,
rzeźbach, muzyce.

Dziś znajdujemy się
w niecodziennym miejscu –
w Chorzowskiej Galerii MM.
Tutaj obraz malowany ręką artysty,
światło, muzyka i poezja
wzajemnie się dopełniają,
tworząc harmonijną całość.

Tutaj nie trafiają przypadkowi przechodnie.
Przychodzą ci, którzy kochają
piękno i dobro,
aby zachwycić się pięknem muzyki,
obrazu,
słowem czytanego wiersza.

Każdy artysta – malarz, poeta, muzyk –
inaczej postrzega otaczającą rzeczywistość.
Świat utrwala w obrazie,
dźwięku, pieśni
czy na kartce papieru
(czasem zapisanej na kolanie).

Tak mój przyjaciel Andrzej
swoje tęsknoty i pragnienia
zebrał na zapisanych kartkach
i połączył je w całość.

Tak powstał tom „TĘSKNOTA”.

Dotyka mojej jaźni,
przywołuje niespełnione pragnienia
i marzenia,
pozwala odnaleźć w nich
cząstkę samego siebie.
Jan Mieńciuk

PORANEK POETYCKI ANDRZEJA

W pierwszą sobotę listopada – 7 listopada 2026 roku – Miejska Galeria Sztuki MM w Chorzowie wypełniła się miłośnikami poezji Andrzeja Trzebickiego oraz łagodnych, nastrojowych dźwięków gitary i śpiewu w wykonaniu Dariusza Hejmeja.

Na spotkanie z Andrzejem przybyło liczne grono przyjaciół, znajomych oraz osób, z którymi przed laty współpracował w środowisku szkolnym. Nie zabrakło również dawnych uczniów.

Andrzej jest absolwentem fizyki doświadczalnej na Uniwersytecie Śląskim. Swoją drogę zawodową związał z Planetarium, Uniwersytetem Śląskim, a następnie z Liceum Ogólnokształcącym im. Juliusza Słowackiego, gdzie pracował jako nauczyciel.

Mimo upływu lat i osiągnięcia wieku senioralnego – liczy bowiem 72 lata – nadal utrzymuje kontakt z niektórymi swoimi uczniami, a także dzieli się wiedzą z młodszym pokoleniem, udzielając lekcji. To piękny dowód na to, że prawdziwa pasja do nauczania nie przemija wraz z zakończeniem zawodowej aktywności.

Dotychczas Andrzej publikował swoje utwory przede wszystkim w antologiach poetyckich. Tym razem postanowił zaprezentować czytelnikom własny zbiór wierszy zatytułowany „Tęsknota”.

W tym tomiku zawarł nagromadzone przez lata doświadczenia, przemyślenia, wspomnienia i tęsknoty. Każdy utwór opatrzony został fotografią – w przeważającej mierze autorstwa samego poety, choć nie tylko. Dzięki temu słowo poetyckie i obraz wzajemnie się dopełniają, tworząc szczególną przestrzeń refleksji i osobistych przeżyć.

Prozaik, opisując wydarzenia, często kreśli rozbudowane historie, prowadząc czytelnika przez kolejne strony opowieści. Poeta natomiast potrafi zamknąć bogactwo emocji, wspomnień, a nawet trudnych doświadczeń w kilku zaledwie wersach. Właśnie na tym polega siła poezji – na umiejętności wyrażenia tego, co niekiedy trudno wypowiedzieć zwyczajnymi słowami.

To był niezwykle wzruszający czas, w którym poezja spotkała się z muzyką, a słowo z melodią. Chwile takie pozostają w pamięci na długo.

Dla mnie osobiście było to również wyjątkowe doświadczenie. Na prośbę Andrzeja po raz pierwszy miałem przyjemność poprowadzić spotkanie poświęcone poezji i muzyce. Było to szczególne przeżycie, tym bardziej że odbywało się w niezwykłej przestrzeni Miejskiej Galerii Sztuki MM, wypełnionej pięknymi obrazami prezentowanymi na trwającej wystawie retrospektywnej Piotra Pilawy.

Sztuka, poezja i muzyka stworzyły tego dnia harmonijną całość, pozwalając nam na chwilę zatrzymać się w codziennym pośpiechu i wsłuchać w słowa, dźwięki oraz własne myśli.

Tekst Jan Mieńciuk
Zdjęcia Alicja Mastalerz
















czwartek, 5 listopada 2026

POKAZAĆ PIĘKNO BEZ ŚWIATŁOCIENIA

 



„Człowiek odchodzi, ale pozostawione przez niego obrazy potrafią zatrzymać czas.
 A wraz z nim świat, który bez artysty mógłby bezpowrotnie zniknąć.”

W poniedziałek, 2 listopada 2026 roku, w chorzowskiej Galerii MM odbył się wernisaż niezwykłej wystawy poświęconej twórczości Piotra Pilawy – malarza śląskich krajobrazów, który 12 czerwca 2025 roku, w wieku 72 lat, odszedł do wieczności.

Pozostawił po sobie niezwykłe obrazy, będące malarskim zapisem dawnego Śląska. Śląskich placów, bram wejściowych, einfahrtów – podwórek i zaułków, które niegdyś tętniły życiem. Te pełne uroku płótna przedstawiają autentyczny świat, w którym żył, dorastał i tworzył artysta. Świat, który dziś w wielu miejscach można odnaleźć już tylko we wspomnieniach, starych fotografiach i nielicznych skansenach.

Gołębie, koty, pieski – ale nigdy yorki! – dopełniały niegdyś ten swojski, śląski krajobraz. Dziś coraz częściej pozostają jedynie bohaterami opowieści sędziwych babć i dziadków oraz kart śląskich kronik.

Wystawę otworzyła kierownik Galerii Miejskiej Galerii Sztuki MM, Aleksandra Rej, która przybliżyła zgromadzonym postać artysty i jego malarską drogę. Wśród obecnych gości znaleźli się również dyrektor Chorzowskiego Centrum Kultury Anna Pacyna oraz pełnomocnik Prezydenta Miasta Chorzowa ds. promocji i kultury Maciej Zieliński.

Szczególnymi gośćmi wernisażu byli najbliżsi artysty: żona Danuta Pilawa, córka Alina Kucytowska oraz syn Paweł Pilawa, który podzielił się z odwiedzającymi osobistymi wspomnieniami o ojcu.

Na wystawę przybyło liczne grono przyjaciół, znajomych i miłośników malarstwa Piotra Pilawy.

Z nostalgią ogląda się te obrazy. Każdy z nich jest czymś więcej niż tylko malarskim przedstawieniem miejsca czy fragmentu codzienności. To zatrzymane kadry świata, który odchodzi w przeszłość, ale dzięki artyście wciąż pozostaje obecny.

Patrząc na te płótna, można niemal usłyszeć gwar dawnych podwórek, poczuć atmosferę śląskich placów i przywołać obrazy codziennego życia, które dla wielu z nas są częścią osobistych wspomnień.

Piotr Pilawa potrafił dostrzec piękno tam, gdzie inni widzieli zwyczajność. Utrwalił je na swoich płótnach, pozostawiając nam niezwykłe świadectwo minionego czasu.

Dzięki jego obrazom ten świat nie odszedł całkowicie. Nadal możemy do niego powracać – choćby na chwilę, patrząc na utrwalone przez artystę piękno.

Tekst i zdjęcia
Jan Mieńciuk











 

poniedziałek, 2 listopada 2026

STOIMY DZIŚ

 



 

ZAMYŚLENIA NAD ŻYCIEM

Nasze życie jest

teraz

jutro jest

przyszłością

wczorajszy dzień

przeszłością

 

Stoimy dziś

nad grobem naszych bliskich
którzy odeszli wcześniej
jak zawsze przed czasem
i nie w porę

Zapalamy świecę
płomień cicho przypomina
że niebawem będziemy tacy
jak oni dzisiaj

Póki trwa nasze TERAZ
odmówmy modlitwę

Wieczny odpoczynek
racz im dać Panie

a nam
przygotuj miejsce
w Królestwie swoim.

02.11.2026 06:25
Jan Mieńciuk




sobota, 24 października 2026

CZAS – NASZE TERAZ

 



W ciszy swego mieszkanka
gdy słońce schowało się za horyzontem
tylko purpurowy ślad na obłokach
zza horyzontu wychylił się księżyc
jak pół kromki chleba

każdego poetę zachwyci
nikogo nie nasyci

Zapalam wtedy mój nieduży lichtarz
niech mały płomyk migocze
na ścianach układa cienie
jak obrazy
z tysiąca i jednej nocy
marzeń niespełnionych
tak bliskich sercu
a tak nierealnych

Analizuję dzień
który bezszelestnie odszedł
z ostatnim promieniem słońca

ludzi spotkanych
rozmowy i wspomnienia
wydarzenia
wiersze czytane
słowa zasłyszane

jak to dawniej
za naszej młodości bywało
jak wiele się zmieniło

to co kiedyś dawało poczucie bezpieczeństwa
dziś budzi niepokój o nasz byt
niepewna nasza codzienność

Na spotkaniu przyjaciół
z grona senioralnego
Młodzieży Ubiegłego Wieku

Izabela z nostalgią wspomina
jak to dawniej bywało
czasy stabilne i błogie

praca była, ceny stałe były
człowiek czuł się bezpiecznie
o każdej porze na ulicy i w parku

sarenki i dziki
nie podchodziły pod dom

Karina słucha nostalgicznego wywodu
o tym co minęło i po cichu myśli

czy komuna powinna wrócić
czy kapitalizm
w wydaniu francuskim

czy strajk w stoczni był potrzebny
czy ofiara górników z Wujka
coś zmieniła

stan wojenny
czołgi na ulicach
godzina policyjna
patrole

Miliony ust wołały

Boże
co będzie z naszą Ojczyzną
co będzie z nami

Jerzy Popiełuszko wołał
„Zło dobrem zwyciężaj”

niebezpieczny dla władzy PRL-u
skrępowany z kamieniem uwiązanym
wrzucony do rzeki

pytanie o winnych
wciąż powraca

Obozy internowania
bezpieka przedstawiała
jako miejsca dla chuliganów

przy okrągłym stole
zabezpieczono dobre posady
prominentom

Wielka euforia
nadzieja i trwoga
na progu Trzeciego Tysiąclecia

co przyniesie nowy wiek
nadzieje
czy tylko puste złudzenia

postkomuniści szukają winnych
swoich niepowodzeń

to oni
w czarnych sutannach
szkodzą najbardziej

Uczy się więc młodych ludzi
prawdy alternatywnej

wszystko jest względne
na pierwszym miejscu
moje ja

młode niewiasty
wyprowadzają pieski na spacer

ich mamy przekonały
że rodzenie dzieci
to trud wielki

Nowy czas naszych dni

rzecznik ogłasza
nowe prawa dziecka
wobec rodzica

rodzic nie może
podnieść głosu
ani dać klapsa

bo synek czy córuś
poskarży się w urzędzie
rodzic zostanie ukarany

W mediach
promowana wolność bez granic

liczy się sukces
kreatywność

ważne tylko
aby mieć

Czas pędzi
coraz prędzej

nie można się zatrzymać

algorytm komputera
bada każde drgnienie źrenicy

koniecznie nasze myśli
muszą być poprawne

Wszystko mamy
tylko drugiego człowieka brak
któremu można zaufać

na dziecko
na rodzinę
coraz mniej miejsca

być singlem
nowa moda

partner czy partnerka
małżeństwa jednopłciowe
witają nowy wiek

Pustoszeją kościoły

tasiemcowe kolejki
do psychologów
psychiatrów

młodzi zamknięci
w twierdzach niebotycznych

za przyjaciela
białego yorka mają

jemu powierzają
smutki i żale

a człowiek
człowieka wciąż szuka…..

24.10.2026 18:28
Jan Mieńciuk